Arşiv Yönetim Sistemleri için Ontoloji Bilgi Tabanı Geliştirilmesi

Digital Archive Management Systems (DAYS) is the most important software tools that provide to manage the millions of digital documents in the administration of the General Directorate of Foundations in electronic environment and share with other institutions. The most important operation in such systems is document search; the aim of it is able to find the required document(s) correctly and quickly for the processes of the institutional functioning and organization. In accordance with the services provided by the foundations, it is expected that DAYS software will search a desired document from millions of documents in the shortest possible time and present it to the user as soon as possible. For this reason, there is a need to enhance the existing DAYS systems used in the General Directorate of Foundations in our country with artificial intelligence approaches. In this study, an ontology-based document search module is proposed for the existing DAYS used by the General Directorate of Foundations to manage their digital archives. The module can work in the backplane, like an additional background module or a Web service, integrated into the DAYS. The proposed system has two basic outputs; Archive Management System Ontology (AYSO) knowledge base and a semantic-based document search engine. However, since the system is quite wide, the article has only mentioned the development of a semantic information base, which is the Archive Management System Ontology and the working principle of the system general.

Sayısal Arşiv Yönetim Sistemleri (SAYS), Vakıflar Genel Müdürlükleri idaresinde bulunan milyonlarca adet sayısal belgenin, elektronik ortamda yönetilmesi ve diğer kurumlar ile paylaşılmasına olanak sağlayan en önemli yazılım araçlarıdır. Bu tür sistemlerde en önemli işlev, belge arama olup; amacı, kurum işleyişi ve düzeni için aranan ilgili bir belgeyi/belgeleri doğru ve hızlı bir şekilde bulmaktır. Vakıflarda verilen hizmetin gereği, SAYS yazılımlarından milyonlarca belge içinden istenilen bir belgenin en kısa zamanda etkin bir üslupla aranması ve kullanıcıya en kısa zamanda sunması beklenir. Bu nedenle, ülkemizde Vakıflar Genel Müdürlükleri bünyesinde kullanılan mevcut SAYS sistemlerinin, yapay zekâ yaklaşımlarıyla yükseltilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, sayısal arşivleri yönetmek için Vakıflar Genel Müdürlükleri tarafından kullanılan mevcut SAYS için ontoloji tabanlı belge arama modülü önerilmiştir. Bu modül, SAYS’ne entegre olabilecek, ek bir arama modülü ya da bir ağ servisi gibi arka planda çalışabilecektir. Önerilen sistemin iki temel çıktısı bulunmaktadır; Arşiv Yönetim Sistemi Ontolojisi (AYSO) bilgi tabanı ve semantik tabanlı belge arama motoru yazılımıdır. Fakat sistemin oldukça geniş olmasından dolayı, bu makalede sistemin sadece Arşiv Yönetim Sistemi Ontolojisi (AYSO) olan anlamsal bilgi tabanının geliştirilmesi süreçlerinden ve sistemin genel çalışma prensibinden bahsedilmiştir.