Social Housing Production in Terms of Constructive Demolition and Quality of Life: The Example of Istanbul

Alper Bodur; Yurdanur Dulgeroglu Yuksel

doi:10.29002/asujse.297650

TR EN

Yapıcı Yıkım Olması Bakımından Sosyal Konut Üretimi ve Yaşam Kalitesi: İstanbul Örneği

Öz

Yaşam kalitesi birey ve toplum ile ilişkili olduğu kadar sosyal, ekonomik ve fiziki çevre ile de ilişkilidir. Şehir hayatında, yaşam kalitesi sosyal, ekonomik ve fiziksel çevrenin etkileşimi ile belirlenmekte olup doğrudan merkezi ve yerel karar vericilerin uygulamaları ile ilişkilidir. Varlık nedeni yerel nitelikteki hizmetlerin karşılanması olan belediyelerin kentlerde yaşayan nüfusa hizmetlerinde önemli sorumluluklar bulunmakta, ancak bunları yerine getirmekte yetersiz kaldıkları görülmektedir. Günümüzde devlet ve belediyeler aracılığıyla düşük gelirli ailelerin konut sorunlarına çözüm bulmak ve genel olarak kentin yaşam kalitesini yükseltmek için sosyal konutlar üretilmektedir. Bu makale, İstanbul'da gecekondusu tasfiye olan sosyal konut sakinlerinin yeni sosyal konutlarına nasıl adapte olduklarını değerlendiren bir çalışmanın sonucudur. Gecekondularda yaşayan ve sosyal konuta taşınanların yaşam kalitesinde ortaya çıkan değişim, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin ürettiği sosyal konutlarda geniş bir örnekleme ile araştırılmıştır. Konut sakinlerinin yaşam kalitelerini değerlendirmek için, toplamda 3 ilçede 506 adet anket gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, (1) yaşam durumu, (2) fiziksel faktörler, (3) çevresel faktörler, (4) sosyal ilişkilere yönelik karşılaştırmalar, (5) hizmetlere erişim, (6) ekonomik faktörler, (7) genele yönelik memnuniyet başlıklarından oluşan 7 temel gösterge belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonucu olarak, yer değiştiren gecekondu sakinlerinin yaşam kalitesinin yükseltilmesi için gecekondu sakinlerinin ve karar vericilerin birlikte çalışması ve iletişim yollarının iyileştirilmesi öncelikle önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Konut,Gecekondu,Yaşam Kalitesi

Kaynakça

[1] N. R. Zainal, G. Kaur, N. A. Ahmad, J. M. Khalili, Housing Conditions and Quality of Life of the Urban Poor in Malaysia, Social and Behavioral Sciences, 50 (2012) 827-838.
[2] D.K. Jha, V.K. Tripathi, Quality of life in slums of Varanasi city: a comparative study, Transactions, 36 (2) (2014) 171-183.
[3] C. Cavalheiro, A. Abiko, Evaluating slum (favela) resettlements : the case of the Serra do Mar Project, Sao Paulo, Brazil, Habitat International, 49 (2015) 340-348.
[4] UN-HABITAT, World Cities Report. (United Nations Human Settlements Programme, Nairobi, 2016).
[5] K. Ören, H. Yüksel, Türkiye’de konut sorunu ve temel dinamikleri, SDÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18 (2) (2013) 47-84.
[6] M. Şeker, İstanbul’da Yaşam Kalitesi Araştırması. (İstanbul Ticaret Odası Yayınları, İstanbul, Yayın No: 2010-103, 2011).
[7] B. Koyuncu, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, (2011).
[8] A. Booth, H. Camp, Housing Relocation and Family Social Integration Patterns, Journal of American Institute of Planners, 40 (2) (2007) 124-128.

[9] Z.A.G. Üçer, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara (2009).
[10] M.A. Karasu, Türkiye’de konut sorununun çözümünde farklı bir yaklaşım; belediye-toplu konut idaresi-konut kooperatifleri işbirliği modeli, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1 (2005) 56-87.
[11] P.S. Yavuzçehre, ve S.E. Torlak, Kentsel yaşam kalitesi ve belediyeler: Denizli Karşıyaka mahallesi örneği, SDÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2 (4) (2006) 184-207.
[12] E.K. Koramaz, Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, (2010).
[13] H.H. Soliman, A.F. Alzamil, N.I. Alsharqawi, H.M. Hegazy, M.A. Almeshaal, Families’ Satisfaction With Public Housing in Saudi Arabia and Its Effect on the Quality of Their Lives, Journal of Social Service Research, 41 (2015) 385–397.
[14] G.Ö. Ersin, Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul (2012).
[15] S.A.M. El Ariane, Ph.D. Thesis, Cairo University, Egypt (2012).
[16] C.J. Andrews, Analyzing Quality of Place, Environment and Planning B: Planning and Design, 28 (2) (2001) 201-217.
[17] M. Pacione, Space Preferences, Locational Decisions, and the Dispersal of Civil Servants from London, Environment and Planning A, 14 (3) (1982) 323-333.
[18] N.B. Wish, Are we really measuring quality of life, American Journal of Economics and Sociology, 45 (1) (1986) 93-99.
[19] D. Felce, J. Perry, Quality of life: its definition and measurement, Research in Developmental Disabilities, 16 (1) (1995) 51-74.
[20] R.A. Cummins, in Urban Quality of Life, Critical Issues and Options, eds. Lim Lan Yuan, Belinda Yuen, Christine Low, p. 20-33 (National University of Singapore Press, Singapore, 1999).
[21] M. Rapley, Quality of life research: a critical introduction (SAGE Publications, London, 2003).
[22] Y.J. Lee, Subjective Quality of Life Measurement in Taipei, Building and Environment, 43 (7) (2008) 1205-1215.
[23] I. Van Kamp, K. Leidelmeijer, G. Marsman, A. de Hollander, Urban environmental quality and human well-being: towards a conceptual framework and demarcation of concepts: a literature study, Landscape and Urban Planning, 65 (1-2) (2003) 5-18.
[24] Kalkınma Bakanlığı, Onuncu kalkınma planı (2014-2018). (Kalkınma Bakanlığı, Ankara, 2013).
[25] A. Bodur, Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul (2012).
[26] M. Kara, Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta (2012).
[27] M. Akdemir, Gecekondu Islah Projeleri Uygulamaları ve Hazine Taşınmaz Malları İle İlişkileri. (Milli Emlak Genel Müdürlüğü, Ankara, 1998).
[28] Y. Aksoylu, Kent Gecekondulularının Sosyal Dayanışma Bağları ve Yerel Yönetimle Etkileşimleri. (Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Ankara, 1987).
[29] R. Kleinhans, Displaced but still moving upwards in the housing career? Implications of Forced Residential Relocation in the Netherlands, Housing Studies, 18 (4) (2003) 473–499.
[30] E. Van Beckhoven, R. Van Kempen, Social Effects of Urban Restructuring: A Case Study in Amsterdam and Utrect, The Netherlands, Housing Studies, 18 (6) (2003) 853-875.
[31] E. Bayraktar, Kentsel dönüşüm uygulamalarının sosyal politikalara etkisi, Çerçeve Dergisi, 49 (2009) 16-22.
[32] C. Reinprecht, C. Lévy-Vroelant, F. Wassemberg, in Social Housing in Europe II A Review of Policies and Outcomes,eds. K. Scanlon, C. Whitehead, pp. 31-46 (London School of Economics and Political Science, London, 2008).
[33] N.F. Kunduracı, Dünyada ve Türkiye’de Sosyal Konut Uygulamaları, Çağdaş Yerel Yönetimler, 22 (3) (2013) 53-77.
[34] S. Kutsal, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul (2012).
[35] C. Tutin, Social Housing: Another French Exception?. The Central and East European Workshop on Social Housing, organised by the Metropolitan Research Institute, Budapest, Hungary: October 6-7 (2008).
[36] C. Whitehead, K. Scanlon, Social Housing in Europe. (London School of Economics and Political Science, London, 2007).
[37] M. Blanc, The Impact of Social Mix Policies in France, Housing Studies, 25 (2) (2010) 257-272.
[38] S. Mutlu, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, (2007).
[39] Y. Alkışer, H. Yürekli, Türkiye’de “Devlet Konutu”nun dünü, bugünü, yarını. İTÜ Dergisi/A Mimarlık, Planlama, Tasarım, 3 (1) (2004) 63-74.
[40] O. Taşar, S. Çevik, Sosyal konut ve konut sektörüne devlet müdahalesi: Avrupa ülkeleri ve Türkiye, Aksaray Üniversitesi İİBF Dergisi, 1(2) (2009) 133-163.
[41] P. Çağlayan, Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul (2011).
[42] M. Gür, Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa (2009).
[43] İBB Mesken Müdürlüğü, Faaliyet raporu. (İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul, 2013).
[44] M. Sencer, Y. Irmak, Toplumbilimlerinde Yöntem. (Say Kitap, İstanbul, 1984).
[45] K. Kintrea, Policies and programmes for disadvantaged neighbourhoods: recent english experience, Housing Studies, 22 (2) (2007) 261-282.
[46] F. Eke, Gecekondu alanlarının değerlendirilmesine ilişkin çözümler, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5 (1) (2000) 43-54.
[47] H.D. Türkoğlu, F. Bölen, P.K. Baran, R.W. Marans, İstanbul’da yaşam kalitesinin ölçülmesi, İTÜ Dergisi, Mimarlık, Planlama, Tasarım, 7 (2) (2008) 103-113.
[48] A.G. Salleh, N. Badarulzaman, Quality of Life of Residents in Urban Neighbourhoods of Pulau Pinang, Malaysia, Journal of Construction in Developing Countries, 17 (2) (2012) 117-123.
[49] S. Clampet-Lundquist, HOPE VI relocation: moving to new neighbourhoods and building new ties, Housing Policy Debate, 15 (2) (2004) 415-447.
[50] E. Gaumer, A. Jacobowitz, J. Brooks-Gunn, Building Ties: The Social Networks of Affordable-Housing Resident, Cityscape: A Journal of Policy Development and Research, 16 (3) (2014) 47-68.
[51] G. İçli, Kentsel dönüşüme ilişkin sosyolojik bir değerlendirme - Denizli örneği, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 3 (1) (2011) 43-57.
[52] G. Bolt, D. Phillips, R. Van Kempen, Housing Policy, (De)segregation and Social Mixing: An International Perspective, Housing Studies, 25 (2) (2010) 129-135.
[53] D. Phillips, M. Harrison, Constructing an integrated society: historical lessons for tackling black and minority ethnic housing segregation in Britain, Housing Studies, 25 (2) (2010) 221-235.
[54] A. Aydıner Boylu, G. Terzioğlu, Ailelerin yaşam kalitesini etkileyen bazı objektif ve subjektif göstergelerin incelenmesi. H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26 (2) (2008) 1-27.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Alper Bodur
Department of Architecture, Faculty of Architecture, Istanbul Technical University
Türkiye

Yurdanur Dulgeroglu Yuksel
Department of Architecture, Faculty of Architecture, Istanbul Technical University
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

18 Mayıs 2017

Gönderilme Tarihi

13 Mart 2017

Kabul Tarihi

17 Mayıs 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 1 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.29002/asujse.297650

IZ

https://izlik.org/JA42SH28JZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Bodur, A., & Dulgeroglu Yuksel, Y. (2017). Social Housing Production in Terms of Constructive Demolition and Quality of Life: The Example of Istanbul. Aksaray University Journal of Science and Engineering, 1(1), 62-78. https://doi.org/10.29002/asujse.297650

Cited By

İllerin Yaşam Kalitesi: Türkiye İstatistik Kurumu Verileriyle Veri Zarflama Analizi’ne Dayalı Bir Endeks

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.17153/oguiibf.506704

Yapıcı Yıkım Olması Bakımından Sosyal Konut Üretimi ve Yaşam Kalitesi: İstanbul Örneği

Yapıcı Yıkım Olması Bakımından Sosyal Konut Üretimi ve Yaşam Kalitesi: İstanbul Örneği

Öz

Anahtar Kelimeler