Aksaray İli Madencilik Potansiyeli ve Ekonomiye Olan Katkısının Araştırılması

Madencilik eski çağlardan günümüze kadar sürdürülen önemli bir faaliyettir. Anadolu coğrafyası da tarihin farklı dönemlerinde madenler ve bu madenlerin üretilmesi için gerekli olan madencilik faaliyetleri açısından hep ön planda olmuştur. Aksaray ili sınırları içerisinde yer alan Acemhöyük’te bu noktada önemli ve güzel bir örnektir. Özellikle, dört bin yıl önce Acemhöyük önemli bir maden merkezi konumunda olmuştur. Acemhöyük’ün yerleşim yerlerinde ele geçen ve altın, gümüş, tunç, bakır, kurşun gibi çeşitli metallerden yapılmış süs eşyaları, silahlar, figürler madeni eserlerin çeşitliliğini göstermektedir. Günümüzde ve yakın geçmişte, Aksaray ili sınırları içinde rezervi ortaya çıkarılmış birçok maden bulunmaktadır. Bu maden alanlarının bir kısmında geçmiş dönemlerde madencilik faaliyetinde bulunulmuş, bir kısmında ise faaliyetlere devam edilmektedir. Çalışma alanında, özellikle kalsit, kalker ve granit (blok) maden işletmeciliği ön plana çıkmıştır. Bu çalışmada, Aksaray ilinde bulunan madenlerin özellikleri ve işletmeciliğine genel olarak değinilmiş, kalsit ve granit işletmeciliği daha detaylı incelenmiştir. Ayrıca, maden işletmeciliğine yönelik olarak maden ruhsat istatistikleri başta olmak üzere ekonomik verilerin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma alanında, ruhsat sahaları açısından işletme ruhsatları, arama ruhsatlarına göre daha fazladır. İşletme izinleri açısından değerlendirildiğinde ise II. grup (a) bendi maden ruhsatı kapsamında yer alan kalker ve kalsit işletme izinleri ve II. grup (b) bendi kapsamında yer alan granit işletme izinleri daha fazladır. Madencilik ürünleri ihracatının tüm sektörler (toplam ihracat) içerisindeki oranı ise 2021, 2022 ve 2023 yıllarında her yıl bir önceki yıla göre artış göstermiştir.

Mining is an important activity that has been carried out from ancient times to the present day. Anatolian geography has always been at the forefront in terms of mines and mining activities necessary for the production of these minerals in different periods of history. Acemhöyük, located within the borders of Aksaray province, is an important and beautiful example of this point. Ornaments, weapons and figures made of various metals such as gold, silver, bronze, copper and lead, found in the settlements of Acemhöyük, show the diversity of metal works. Especially four thousand years ago, Acemhöyük was an important mining center. Today and in the recent past, there are many mines which reserves have been unearthed within the borders of Aksaray province. In some of these mining areas, mining activities have been carried out in the past and some of them are still in operation. In the study area, especially calcite, limestone and granite (block) mining operations have come to the forefront. In this study, the characteristics and operations of the mines in Aksaray province are mentioned in general and calcite and granite operations are examined in more detail. In addition, it is aimed to investigate the economic values, especially the statistics of mining licenses for mining operations. In terms of licence areas, operating licences are more than exploration licences in the study area. In terms of operating permits, limestone and calcite operating permits within the scope of II. group (a) sub clause mining licences and granite operating permits within the scope of group II. group (b) sub clause mining licences are more common. The ratio of exports of mining products in all sectors (total exports) increased in 2021, 2022 and 2023 compared to the previous year.